strona główna
survival
patenty
rośliny jadalne i użytkowe, galeria
tereny wypadowe, wyprawy
książki, linki
nowości
zrób to sam
filmy i programy, aktualnie w TV
sprzęt: pełny i minimalny
jak zacząć?
jedzenie
o autorze
umiejętności podstawowe i zaawansow.
spis treści, słownik, szukaj

Tu muszę się zastrzec - to co tu piszę to moje prywatne opinie o przeczytanych książkach. Jeśli ktoś się z nimi nie zgadza - jego sprawa.
Jeśli ktoś dopiero zaczyna swoją przygodę z survivalem - proponuję przeczytać jedną lub dwie książki na ten temat i spróbować w terenie. Dopiero potem sięgnąć po inne książki, kiedy już będzie można ocenić (i docenić) o czym piszą autorzy.

Liście obrazują ilość wiadomości survivalowych w książce:
- mało
- przeciętnie (zaledwie podstawy)
- dość dużo (mocne podstawy)
- bardzo dużo (więcej niż podstawy)
- bardzo dużo pomysłów, w tym wiele oryginalnych

Kolor liści oznacza jakość podanych wiadomości:
- bardzo dobra - drobne nieścisłości lub całkowity brak błędów
- problemy przy korzystaniu (brak opisów, dobrych zdjęć-rysunków) lub kilka błędów - ostrożnie przy czytaniu
- dużo błędów lub niebezpieczne pomyłki - nie dla początkujących.
- zawiera śmiertelnie groźne błędy podane w atrakcyjnej formie - tylko dla doświadczonych survivalowców. Kategoria stworzona specjalnie dla telewizyjnego programu "Ultimate survival" Beara Grylls'a.

Obecnie na liście znajduje się 70 książek (z czego 28 podręcznikow). Poniżej znajdziesz spis książek ułożonych według tematów a następnie WEDŁUG KOLORU LIŚCI. Możesz też przejść do wersji strony z ilustracjami (ponad 1,5 MB): Ułożonych alfabetycznie (tytułami) lub w/g liczby liści albo alfabetycznie bez okładek.


Podręczniki , dla dzieci , specjalistyczne , o roślinach , "kucharskie" , linowe , przygodowe , po angielsku

Podręczniki survivalu i poradniki Bez okładek

"Podręcznik sztuki przetrwania", Raymond Mears, Warszawa 2002
Autor książki to TEN
Ray Mears, którego mieliśmy okazję oglądać na kanale Discovery. Książka w mojej opinii - THE BEST. Napisana tak, że czyta się ją jednym tchem. Autor wie, o czym pisze. A opisuje tu techniki prymitywne - z wykorzystaniem naturalnych surowców. Np. przy ogniu omawia kilka sposobów na jego rozpalanie przy pomocy dwóch kawałków drewna a nie mówi nic o akumulatorach czy chemii. Co ciekawe - słowo survival występuje w książce tylko kilka razy, jakby zostało przyklejone do gotowej książki. Według mnie autor uprawia własną wersję survivalu - "survival pierwotny".
Właśnie tą książką posiłkowali się autorzy cyklu telewizyjnego "Robinsonowie". UWAGA: Miłośnicy survivalu militarnego raczej nie mają tu czego szukać.
"SAS Szkoła przetrwania", John Wiseman, Warszawa 2001, MUZA SA
Przez wiele lat "SAS survival handbook" był marzeniem wielu survivalowców sprowadzanym z zachodu i czytanym w orginale. A teraz dostali do ręki od razu polskie tłumaczenie. Duża objętość książki (570 stron), mnóstwo informacji, wypróbowanych sposobów, czytelne rysunki. Bardzo dobry podręcznik, widać że autor zna się natym o czym pisze. Tylko tłumacz trochę zawiódł - np. nie zapoznał się z polskimi nazwami węzłów tylko biernie przetłumaczył angielskie.
"Szkoła przetrwania", Steven Marshall; Warszawa 2000; Prószyński i s-ka
Podręcznik survivalu. Zawiera wszystko co tylko może pachnieć survivalem, skrócone tak, żeby zmieściło się w jednej książce. Rysunki (chyba własnoręczne autora) są co prawda prymitywne ale czytelne. W części dotyczącej żywności znalazłem kilka przepisów nie spotykanych nigdzie indziej. Podsumowując: PODRĘCZNIK - kompendium wiedzy dla początkujących i zaawansowanych. Szkoda tylko że tłumacz się nie popisał i kilka przepisów jest nieczytelnych lub nielogicznych - jakby nie wiedział co pisze.
"Survival po polsku" (wydanie II), Krzysztof Kwiatkowski, Łódź 2001, F-ma Tomczak
To coś więcej niż podręcznik survivalu - Autor pisze o pakowaniu plecaka i rozpalaniu ogniska ale również o "wrednych typach w ciemnym zaułku". Ta książka mówi przede wszystkim o odpowiednim podejściu do przetrwania. Książka skłania do zastanowienia: "Jak ja bym postąpił w takiej sytuacji?". A dzięki takim przemyśleniom w sytuacji prawdziwej walki o przetrwanie będziemy mogli bez zwłoki przystąpić do działania. Książkę można kupić u
autora lub zajrzeć na jego stronę.
"Sztuka życia i przetrwania", Hans-Otto Meissner, Warszawa 1990
Meissner nie napisał podręcznika przetrwania. Dla mnie to raczej "biblia survivalu". To zbiór opowieści - oddaje ducha sztuki przetrwania i poddaje kilka ciekawych pomysłów na życie (i przeżycie). Większość opisanych przygód rozgrywa się na końcu świata (innym niż nasz). Kilka przepisów jest niedzisiejszych. Ale to książka, którą czytałem na jednym oddechu. A kiedy już skończyłem czytać miałem ochotę wziąć plecak i ruszyć w teren.
"Na tropie przygody", Frantisek A. Elstner; Katowice 1989, Wydawnictwo "Śląsk"
Książka czeskiego autora napisana na początku lat 60-tych w komunistycznej Czechosłowacji. Książka jest takim dziwnym "bigosem" w którym pomysły proste i prymitywne (akurat dla dzieci z podstawówki czy przedszkola) są pomieszane z trudniejszymi (dla doświadczonych traperów) i przyprawione "pouczającymi" opowiastkami. Warto jednak do niej zajrzeć - część pomysłów autora jest oryginalnych i niepowtarzalnych.
"Szkoła przetrwania", Hugh McManners; Warszawa 1995; Muza SA
Duży format, dobry papier, dokładne rysunki i zdjęcia. Dużo dobrych porad dla początkujących i sporo dla zaawansowanych. Dwie wady: 1. zamiast części grafiki można by dorzucić tekstu. 2. Format A4 w twardej okładce trudno zabrać do plecaka.
"Sztuka przetrwania w mieście"; Jacek Pałkiewicz; Wydawnictwo TENTEN
Dobry (i chyba jedyny) podręcznik przetrwania w mieście - to już nie jest sport. To jest WALKA przetrwanie w miejskiej dżungli.
"Na traperskiej ścieżce", Jan Stykowski
To ciąg dalszy i uzupełnienie "Sakwy włóczykija". Mniej tu wiadomości z podstaw turystyki za to więcej dobrych porad na temat traperstwa i survivalu. Czytelnik nie przeczyta tutaj, czym jest survival ale jeśli zacznie praktycznie wykorzystywać zawartość książki to sam się tego dowie. Do kupienia chyba tylko w sklepach harcerskich (ze starych zapasów).
"Zanim wyruszysz czyli coś o survivalu", Andrzej Trembaczowski, Warszawa 1998, Bellona
Bardzo ciekawa książka, 100% czystego survivalu - od razu widać że pisana na podstawie wieloletnich doświadczeń autora. Wiele przepisów jest oryginalnych, nie spotykanych nigdzie indziej. Bardzo wartościowa książka dla polskich survivalowców.
Dzięki uprzejmości autora jeden z rozdziałów tej książki można przeczytać na tej stronie jako "dzikie białko"
"Survival. Sztuka przetrwania", Jacek Pałkiewicz, Wydawnictwo TENTEN
Dobry podręcznik survivalu, napisany przez fachowca. Objętość książki jest mała ale za to nie ma w niej błędów czy informacji zbędnych.

"Survival", Len Cacutt, Warszawski Dom Wydawniczy
Najpierw spójrzmy na okładkę (A4). A potem jest jak u Hichcocka: Zaczyna się od uderzenia jądrowego, potem bitwa lądowa, pojmanie, przesłuchanie, ucieczka z obozu jenieckiego i ukrywanie w dżungli czyli - jak żołnierze amerykańscy przetrwali w dżungli wietnamskiej. Albo wersja arktyczna - ile naboi brytyjski żołnierz wystrzelał na Falklandach. Dopiero ostatnie 70 stron (ze 180) to "normalny" survival z kilkoma oryginalnymi pomysłami. Książka jest ładnie wydana i na pewno będzie się podobać militarystom.
"Survival - sztuka przetrwania - praktyczny przewodnik", Arkadiusz Pawełek, Polski Instytut Wydawniczy, Warszawa 2004
Książka jest mała - 128 stron formatu A6. Jednak jej autorem jest doświadczony survivalowiec i podróżnik, założyciel jednej z pierwszych w Polsce szkół przetrwania w Srebrnej Górze. I dlatego mimo kieszonkowego formatu, w książeczce znalazło się to co konieczne - ni mniej, ni więcej. Polecam ją dla początkujących lub całkiem zielonych survivalowców jako obowiązkowy ekwipunek na każdą wyprawę - oczywiście oprócz normalnego ekwipunku a nie zamiast.
"Sakwa włóczykija" Stefan Sosnowski, Jan Stykowski
Można ją potraktować jak pierwszy polski podręcznik survivalu. Tyle kiedy autorzy pisali tę książkę nikt jeszcze nie słyszał o survivalu - książka była adresowana do turystów i harcerzy. Wielu ludzi do dzisiaj pamięta jak była wydawana w odcinkach w "Świecie Młodych". Były to czasy braków w handlu i wszystko trzeba było robić samemu. Obecnie nikt już nie ma kłopotów z kupieniem plecaka. Ale gdyby przypadkiem w sytuacji awaryjnej... Przeczytanie tej książki pomaga przy improwizacji. Oczywiście informacje o rozpalaniu ognisk, budowie szałasów i robieniu materaca z trzciny są ponadczasowe.
"Survival. Techniki przetrwania", Alexander Stilwell, Warszawa 2003, Wydawnictwo Bellona
Autor wyraźnie ściągał od innych autorów - niektóre rysunki są wręcz identyczne. Tych kilka tekstów, których nie widziałem u innych autorów są nieprzydatne w naszym klimacie.
Z bardziej orginalnych rzeczy - autor włączył do składu puszki żywnościowej latarkę oraz krem i maszynkę do golenia.
"Survival z ludzką twarzą", Bolesław A. Uryn, Warszawa 2001, Bellona
Podstawą tej książki są wspomnienia autora z podróży po Mongolii. Do tego dużo dobrych informacji do stosowania w survivalu (nie tylko w Mongolii). Autor bazuje na doświadczeniach własnych i Jerzego "Jerry" Romańczuka.
"Szkoła przetrwania, kultowy poradnik survivalowy" (Living Wild: The Ultimate Guide to Scouting and Fieldcraft), Bear Grylls; Bielsko-Biała 2010; Wydawnictwo Pascal
Wbrew napisowi na okładce nie wydaje mi się żeby ta książka powstała na podstawie
programów na Discovery Channel. Wygląda na to, że Grylls napisał ją dla brytyjskich skautów a nie dla survivalowców. Niestety, jak na tak dużą książkę spodziewałbym się więcej informacji - a tak, dostaje ode mnie tylko mocną trójkę.
Spis treści: 1. Sprzęt, 2. Niezbędne narzędzia, 3. Sztuka obozowania, 4. Ognisko, 5. Kuchnia obozowa, 6. Życie blisko natury, 7. Tajniki nawigacji, 8. Obserwacja przyrody, 9. Pierwsza pomoc w warunkach polowych, 10. W zdrowym ciele zdrowym duch.
„Sztuka przetrwania i pierwsza pomoc”; Rob Beattie, Wydawnictwo Muza, 2007, 128 stron, cena 24,90 zł.
Książka z gatunku "podręczników podstawowych" - informacje podane krótko ale czytelnie. Dla znawców tematu zawartość ksiązki nie będzie żadną nowością, ale dla początkujących miłośników survivalu jest to bardzo dobra pozycja. Tytułowa pierwsza pomoc jest przedstawiona lepiej niż w podobnych podręcznikach ale na szczęście nie stała się przewodnim temetem książki. Mocną stroną książki jest też foliowy pokrowiec chroniący przed podarciem i zachlapaniem.
Spis treści: Przygotowania - Wyruszenie - Utknięcie - Zabłądzenie - Urazy - Schronienie - Ogrzanie się - Zdobycie pożywienia i wody - Wezwanie pomocy.
"Kurs survivalu", John Wiseman, kaseta video
Kaseta zrobiona przez Johna Wisemana na podstawie jego książki "SAS Szkoła przetrwania". Można na niej naocznie zobaczyć, to o czym się tylko pisze w książkach. Niestety kaseta ma ograniczoną objętość. A szkoda!
"Vademecum Robinsona", M. i H. Korpikiewicz; Wydawnictwo PTTK Kraj, Warszawa 1991
Trochę praktycznych porad - zwłaszcza dotyczących pierwszej pomocy, ratownictwa i fizjologii. Pozostałe tematy są opisane raczej pobieżnie.
"Moi przyjaciele z lasu - sposoby na przetrwanie", Wydawnictwo Bellona, 2001, 287 s. (dla dzieci)
Typowa książka dla dzieci - duży format, twarda okładka, dużo ilustracji. Większych błędów w części survivalowej (101 stron) nie znalazłem. Książka jest adresowana do dzieci, z czego wynika zawartość i sposób pisania.
Przy czytaniu części przyrodniczej trzeba brać poprawkę na pochodzenie autorów - większośc informacji dotyczy Hiszpanii.
Spis treści (survivalowej): Ekwipunek - Rozpoznawanie terenu - Przepowiadanie pogody - Schronienie w lesie - O ognisku i gotowaniu - Rzeka - W śniegu - Tradycje i wyobraźnia (szycie i plecenie) - Lekcje pierwszej pomocy
"Z plecakiem przez świat - ABC trekkingu"; Hugh McManners, Łódź 1995
To trochę skrócona i zubożona "Szkoła Przetrwania" tego autora. Ale i w "...ABC trekkingu" znalazłem sporo przydatnych informacji. Wydane co prawda w sposób nieco dziecinny - z ładnymi zdjęciami i rysunkami. Doskonale nadaje się na prezent dla syna, którego chcemy zainteresować wyprawami z ojcem.
"Chcesz wiedzieć więcej - Szkoła przetrwania", John "Lofty" Wiseman; Firma Księgarska Oleksiejuk; Pruszków 2008
Książka jest właściwie skróconą wersją
"SAS-u" Wisemana - odjęto niektóre rozdziały nie dotyczące naszego klimatu czy przetrwania na morzu a dodano papier kredowy. Poza tym po staremu.
"Obozy, wyprawy turystyczne i umiejętność prztrwania w terenie", Peter G. Drake, Warszawa 2008, Bellona; 255 stron, 296x230 mm, 60zł;
Książka adresowana jest do turystów podróżujących w dzikich okolicach (również zagranicznych). Bardzo dużo informacji na temat sprzętu i umiejętności ogólnoturystycznych. Trochę mniej o technikach prymitywnych. Niestety, po krótkim przejrzeniu znalazłem tutaj jeden błąd - przez co obniżam ocenę.
Spis treści: Planowanie i przygotowanie; Podstawowy sprzęt; Orientacja w terenie; Podróżowanie; Sztuka obozowania; Odżywianie i pożywienie; Ty i środowisko; Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach; Aneks.
"Bez paniki-zawsze jest wyjście", Joshua Piven, David Borgenicht; Warszawa 2002; Wiedza i Życie
Poradnik w formacie kieszonkowym, jak sobie poradzić w sytuacji ekstremalnej - pożaru, strzelaniny czy ataku zwierzęcia. Krótko i w punktach. Śmiech może budzić nauka latania samolotem w punktach, ale kilka konkretnych porad podniesie wasze szanse na przeżycie.
"Szkoła przetrwania - jak przetrwać na terenie wroga" Bellona
Ładny papier, twarda okładka. I to wszystko co dobrego mogę napisać o tej pozycji. Jak za te pieniądze spodziewałem się znaleźć w środku przynajmniej solidne podstawy - a nie reklamówkę.
A oto kilka kwiatków ze wstępu napisanego przed pułkownika amerykańskich sił specjalnych:
"Żołnierzy jednostek sił specjalnych zawsze można znaleźć tam, gdzie walczy się o wolność. To oni mają ponieść ogień demokracji ludziom, którym nie było dane jej jeszcze zaznać"
"Obecnie coraz częściej żołnierzy tych jednostek wykorzystuje się [...] do wsparcia działań mających na celu wprowadzenie w życie demokratycznych zasad rządzenia w innych krajach."
"Mogą też wspomagać akcje o charakterze dyplomatycznym, a nawet wprowadzać w życie demokratyczne aspiracje uciskanych społeczności czy grup narodowościowych"
"Podręcznik survivalu", Peter Darman, Warszawa 1995, PELTA
Ładna okładka i ważne teksty podkreślone w tekście. Większość informacji jest podanych w sposób jasny i pewny. Niestety - książka zawiera również sporą ilość błędów - w żadnym wypadku nie próbujcie rozpoznawać roślin z rysunków w tej książce! Tłumacz pomylił nawet manierkę z menażką. Kilka błędów wyłowiłem również w technikach linowych i pierwszej pomocy. A żeby oddzielić ziarno od plew trzeba mieć trochę doświadczenia... a nie dopiero uczyć się z PODRĘCZNIKA. Wobec powyższego kwiatki w rodzaju: "SAS są najlepsi - rób to jak oni" mogą tylko powodować uśmiech.
"Poradnik sportów obronnych - survival" Mariusz Jędrzejko, Hubert Królikowski
Napisany jako poradnik, rysunki jak dla początkujących, a wiele porad jest dyskusyjnych albo wręcz niewłaściwych - jak te o KONIECZNOŚCI noszenia w zimie bawełny przy ciele, "żeby zatrzymać ciepło". Nazwy węzłów są pomieszane. Książka jest mieszanką własnych doświadczeń (sporych) i zapożyczeń (często z błędami). Jednak praktycy, którzy znają temat i nie trafi ich szlag przy czytaniu mogą znaleźć tu kilka ciekawych pomysłów.
I na koniec kwiatki: "Nie należy drażnić niedźwiedzia - jest od nasz szybszy i silniejszy". "Złamanie kości - należy unieruchomić kończynę" - a potem samo przejdzie?

Podręczniki , dla dzieci , specjalistyczne , o roślinach , "kucharskie" , linowe , przygodowe , po angielsku

Książki o survivalu dla dzieci Bez okładek

"Moja pierwsza książka o sztuce przetrwania", Stefan Kälman, Jan Jäger; Wydawnictwo REA, 2008, 47 s. 270x195mm (dla dzieci)
W pierwszej chwili pomyślałem - typowa książka dla dzieci - duży format, twarda okładka, dużo ilustracji. Sposób pisania również dopasowany do młodego odbiorcy. Jednak zaraz potem się zreflektowałem: Jest tutaj trochę porad dotyczących zachowania i wyposażenia ale do tego również podstawy: roślin jadalnych, wędkarstwa, leczenia bez apteczki. Znalazłem tu też kilka "patentów" których nie ma w "dorosłych" książkach. Minusem jest tu jedynie brak dobrych opisów roślin - tylko "dziecinne" rysunki.
Spis treści: Jak wykorzystujemy znajomość sztuki przetrwania - Wyposażenie - Kiedy niebezpieczeństwo jest blisko - Zbuduj szałas - Ogień to ciepło i jedzenie - Woda jest niezbędna - Żeby myśleć trzeba jeść - Opatrywanie ran - Przydatne wskazówki - Dokuczliwe zimno
"Na szlaku przygody, w lesie i na biwaku" Claude Lux; Świat Książki, Warszawa 1997; 237 stron, 260x195 mm;
Jak nauczyć dziecka życia w terenie, zgodnie z naturą. Sporo pomysłów na prace, majsterki i zabawki do wykonania przez dzieci. Może nie dokońca jest to survivalowe ale w pełni dziecięco-outdoorowe.
"Moi przyjaciele z lasu - sposoby na przetrwanie", Wydawnictwo Bellona, 2001, 287 s. (dla dzieci)
Typowa książka dla dzieci - duży format, twarda okładka, dużo ilustracji. Większych błędów w części survivalowej (101 stron) nie znalazłem. Książka jest adresowana do dzieci, z czego wynika zawartość i sposób pisania.
Przy czytaniu części przyrodniczej trzeba brać poprawkę na pochodzenie autorów - większośc informacji dotyczy Hiszpanii.
Spis treści (survivalowej): Ekwipunek - Rozpoznawanie terenu - Przepowiadanie pogody - Schronienie w lesie - O ognisku i gotowaniu - Rzeka - W śniegu - Tradycje i wyobraźnia (szycie i plecenie) - Lekcje pierwszej pomocy
"Leśne wędrówki Kuby i Kleksa", Wydawnictwo Horyzonty, 2003 (dla dzieci)
Zestaw składa się z dwóch zeszytów: komiksu-kolorowanki dla dzieci oraz poradnika dla wychowawców. Zestaw jest materiałem pomocniczym do harcerskiego programu "Uratujmy 1200 dzieci". Zeszyty pokazują jak w przystępny (dla dzieci) sposób nauczyć zachowania umożliwiającego odnalezienie zaginionego dziecka, wprowadzając trzy złote zasady:
  1. Przytul się do drzewa
  2. Daj się widzieć i słyszeć
  3. Trzymaj ciepło

Fragmenty książki.

"Wyspa Robinsona" z cyklu Biblioteczka zastępowego, Jan Stykowski; KAW, Warszawa 1985
Cieniutka książeczka z prostymi poradami dla zastępowego. Ale zawiera kilka ciekawych pomysłów, których nie znalazłem nigdzie indziej. Zwłaszcza z robienia szałasów, rozpalania ognia i pitraszenia.
"Zastęp-zbiórka!", Jan Stykowski; Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1983
Podstawą cyklu czterech zeszytów (wiosna, lato, jesień, zima) jest "Sakwa włóczykija" uzupełniona radami dla zastępowego harcerskiego i kilkoma świeżymi pomysłami. Dobre książki dla nastolatków, którzy z kolegami zaczynają wyruszać w teren i uprawiać survival. I oczywiście dla samodzielnych zastępowych.

Podręczniki , dla dzieci , specjalistyczne , o roślinach , "kucharskie" , linowe , przygodowe , po angielsku

Książki specjalistyczne Bez okładek

„Pierwsza pomoc w warunkach ekstremalnych”; Tod Schimelpfenig; Wydawnictwo Bellona, Warszawa 2008, 351 stron. 205x143 mm
Jak poradzić sobie z urazem czy choroba w trakcie wycieczki poza miasto, wspinaczki górskiej lub pobytu daleko od skupisk ludzkich?. Wiedza o sposobach udzielania pierwszej pomocy, mają do dyspozycji niewielką liczbę leków i sprzętu medycznego, nierzadko ratuje ludzkie życie i zdrowie. Książka Schimelpfeniga opisuje różne rodzaje urazów, których można doświadczyć będąc daleko od fachowej medycznej pomocy - złamania, zwichnięcia, hipotermię, zatrucia, zranienia, ukąszenia zwierząt i możliwość udzielenia pomocy improwizując i maksymalnie wykorzystując dostępne środki.
Radzi również, jak przygotować się do niekorzystnych zjawisk atmosferycznych (ulewy, śnieżyce) gdy do dyspozycji są jedynie rzeczy z plecaka i pomysłowość, jak postępować z osobą chorą czy zranioną do momentu przybycia lekarza.
Ważną rzeczą jest również przygotowanie podręcznej apteczki przed wyruszeniem na wyprawę i umiejętność pełnego wykorzystania jej na ogół niewielkiej zawartości. Trzeba także wiedzieć, które z dostępnych w środowisku naturalnym roślin można wykorzystać jako namiastki lekarstwa, jak sporządzić tymczasowe schronienie czy zaimprowizowany środek transportu.
Książka zawiera informacje ratowników, którzy wielokrotnie udzielali pomocy poszkodowanym lub uczestniczyli w akcjach ratunkowych i sami musieli otaczać opieką osoby poszkodowane. Prezentuje więc sprawdzone wzorce i metody działania.
Tyle o tej książce pisze sam wydawca. A oto opnia polskiego ratownika:
Autor od ponad trzydziestu lat zajmuje się ratowaniem turystów na terenie Australijskiego Interioru. Równie długo prowadzi zajęcia z zakresu ratownictwa medycznego na łonie natury oraz medycyny ekspedycyjnej. W tej książce dzieli się z czytelnikiem swoimi doświadczeniami oraz udziela wielu porad nie tylko jak leczyć urazy i choroby mogące zaistnieć podczas trekkingu, ale przede wszystkim jak unikać niebezpieczeństw. Jest to doskonała pozycja dla wszystkich którzy spędzają wolne chwile w terenie, jak również dla wszystkich zawodowych ratowników. Szczególnie polecam te książkę wszystkim ratownikom-ochotnikom. Ponieważ sam przez wiele lat byłem Instruktorem Harcerskiej Szkoły Ratownictwa ZHP mogę szczerze polecić tę pozycję wszystkim Ratownikom ZHP i ZHR. Gwarantuję, że znajdą tu rzetelne informacje o tym jak zachować się podczas ratowania ludzkiego życia z dala od cywilizacji.
Książka składa się z 5 części, które podzielone są na 27 rozdziałów. Na szczęście podręcznik napisany jest łatwym i przystępnym językiem dzięki czemu przyjemnie się ją czyta.
Autor zrozumiale opisuje fizjologię i podstawy anatomii naszego organizmu, jak również szczegółowo omawia patofizjologię urazów i chorób, dzięki czemu czytelnik lepiej zrozumie powody z jakich dochodzi do wypadków na łonie natury.
Spis treści : I. Ocena pacjenta, II. Zmiany pourazowe, III. Zagrożenia środowiskowe, IV. Choroby wqewnętrzne niechirurgiczne, V. Medycyna ekspedycyjna.
[by Młody Jastrząb]
"Granice przystosowania"; Stanisław Kozłowski; Wydawnictwo Wiedza Powszechna, Warszawa 1986, 446 stron
Książka bardzo specjalistyczna - omawia fizjologiczne możliwości przystosowania organizmu człowieka do skrajnych warunków: zimna, gorąca, ciśnienia, głodu, zmęczenia. Uwaga: Książka jest naprawdę specjalistyczna. Żeby wszystko zrozumieć trzeba znać podstawy fizjologii, np. takie terminy jak oksyhemoglobina, ATP, glikogen.
„Terenoznawstwo dla harcerzy”; Andrzej Kazanecki; Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, 1985, 120 stron, 165x115mm.
Byłoby miło, gdyby każdy survivalowiec umiał chociaż to co jest zawarte w tym starym podręczniku. Dużo w nim informacji o pracy z mapą i robieniu map. Mniej o pracy bez mapy i bez kompasu. Żadnych informacji o InO ani o taktyce wyboru drogi. Książka jest już trochę przestarzała i powtarza kilka starych harcerskich mitów.
Spis treści: 1. Orientowanie się w terenie bez mapy, 2. Wiadomości o mapie, 3. Sposoby przedstawiania rzeźby terenu na mapie, 4. Z mapą w terenie, 5. Szkice i pomiary w terenie.
„Kompas i GPS dla początkujących”; Rainer Höh, Wydawnictwo Bezdroża, 2005, 98 stron, cena 25,90 zł.
Podczas mojej ostatniej wizyty w Sklepie Podróżnika na półce z nowościami zobaczyłem niewielką książeczkę, której tytuł „Kompas i GPS dla początkujących” był wielce zachęcający. Ponieważ już dawno nie było podobnej publikacji (mały format, niewielka objętość, dużo rycin), którą można by polecić początkującym turystom, z dużym zainteresowaniem zacząłem studiować jej zawartość. I tu niestety mój entuzjazm przerodził się w rozczarowanie. Ów mini poradnik został w wielu miejscach źle przetłumaczony. A szkoda, bo sam pomysł wydania takiego podręcznika należy uznać za bardzo dobry. Natomiast to, co otrzymujemy w polskim wydaniu może być mało zrozumiałe dla osób rozpoczynających przygodę z mapą, kompasem, wysokościomierzem i GPS-em. W wielu przypadkach próżno szukać w indeksie, jak i w treści, ogólnie przyjętego nazewnictwa. Na przykład zamiast południków, północy topograficznej, azymutu znajdziemy określenia typu: linie północne, północ siatkowa, kąt kierunkowy (również kąt kursowy nie wydaje się tutaj określeniem najlepiej dobranym). Dowiemy się również, że wysokościomierz Altitec 3G „wskazuje aktualną wysokość w stopniach co 1 m”, natomiast wysokościomierz Alpin 6000 „ma przejrzystą 10-metrową skalę”. Przy opisie wysokościomierzy i ich zastosowaniu jako jednostki ciśnienia podane są mbar (już nie używane) jak również hPa, niestety nie ma jednak żadnego wyjaśnienia jak te jednostki mają się do siebie. W wielu miejscach brakuje również przypisów tłumacza do polskiego wydania. I tak na przykład w rozdziale o GPS jest podana bardzo ważna informacja, że w GPS-ie należy wybrać z menu taki sam układ odniesienia, jaki jest na mapie, z której w danym momencie się korzysta. Tłumacz w tym miejscu wspomina o polskim „układzie 1992”, jednak już nie informuje, że ten układ nie istnieje w menu GPS-ów i trzeba go samemu zdefiniować. Również warto by w tym miejscu podać, jak to zrobić.
Myślę, że po wprowadzeniu przez wydawcę odpowiednich poprawek książka ta może stać się wartościowym poradnikiem dla początkujących i ceniących swoje bezpieczeństwo turystów.
by StaszeK
„Życie w warunkach ekstremalnych”; Frances Ashcroft; Wydawnictwo MUZA, 2002, 314 stron.
Książka napisana bardzo przystępnym językiem. Opisuje fizjologię i zachowanie organizmów w różnych skrajnych warunkach: na dużych wysokościach, pod ciśnieniem, w wysokiej i niskiej temperaturze, podczas wysiłku i w stanie nieważkości.

Podręczniki , dla dzieci , specjalistyczne , o roślinach , "kucharskie" , linowe , przygodowe , po angielsku

Książki o roślinach Bez okładek

"Jadalne dzikie jagody i rośliny"; Detlef Henschel; Muza, Warszawa 2004
Ponad 100 roślin z kolorowymi zdjęciami. Tłumacz przekręcił kilka nazw a opisy trochę mało konkretne. Jest tu jednak wiele porad przydatnych w survivalu. Przepisów niewiele ale wszystkie są bardzo proste i wypróbowane w terenie. Do tego - rzecz niespotykana nigdzie indziej - skala smakowitości.
"Polne rośliny w kuchni"; Dagmar Lanska, Wyd. Watra, Praha 1993
Tym razem autorka skupiła się na przepisach - jest ich bardzo dużo, z ładnymi zdjęciami. Większość przepisów nadaje się do wykorzystania tylko w domu ale jest kilka terenowych. A i te domowe mogą stanowić pomoc w terenowym wykorzystaniu roślin. Opisy roślin już nie zajmują większości książki.
"Polski zielnik kulinarny"; Barbara i Adam Podgórscy, Wyd Kurpisz, Poznań 2004
Bardzo dobra książka - 280 stron rzetelnej wiedzy w średnim formacie. Rysunki i opisy wielu roślin. Bardzo dużo przepisów kulinarnych. I tylko jedna uwaga: Większośc przepisów nadaje się do zastosowania w domu. Brakuje przepisów bardziej "survivalowych".
"Zielona kuchnia czyli zielnik dziko rosnących roślin jadalnych"; Bogdan Jaśkiewicz
Dobór roślin był następujący: rośliny musiały być jadalne, dzikie i polskie. Żadnych bambusów czy kokosów. Książka została napisana tak, żeby przeciętny survivalowiec (bez doświadczenia botanicznego) mógł ją zabrać w teren i używać bez żadnych dodatkowych książek czy atlasów.
Na razie ksiązka została wydana "półprofesjonalnie" - nie można jej kupić w księgarniach a jedynie wysyłkowo
u autora. Próbkę treści możesz zobaczyć tutaj.
"Pokochajmy zielsko Zapomniane zioła w naszej kuchni"; Szymanderska Hanna,
Wyd. Muza S.A., 2001; Wymiary: 12x20cm, 285 stron
Całkiem fajna książka dla miłośników jadalnego zielska: Spory wybór roślin, dobre rysunki i opisy. Tylko przepisy takie raczej "domowe" niż "terenowe". Można je zresztą znaleźć na stronie autorki
www.potrawyregionalne.pl.
"Jadalne rośliny dziko rosnące"; Dagmar Lanska; Delta W-Z, Warszawa, 1992
Prawie sto roślin, kolorowe rysunki, porządne opisy, dobre przepisy kulinarne. Niestety część tych roślin nie występuje dziko na północ od Karpat ale dla początkującego survivalowca książka jest bardzo przydatna.
"Owoce z lasów i pól", Irena Gumowska; Warszawa 1985; Watra
Leśne owoce znane dobrze i trochę mniej - rysunki, opisy i mnóstwo przetworów. Niestety w większości domowych.
"Wiem, co zbieram w lesie"; Andrzej Grzywacz, Paweł Staniszewski; Warszawa 2003, MULTICO
Solidnie wydana książka z pięknymi zdjęciami. Autorzy znają się na rzeczy. Nie wiem tylko czy połączenie atlasu roślin z atlasem grzybów nie spowodowało zmniejszenia ilości opisywanych gatunków? W przypadku roślin opisy dotyczą raczej zastosowania leczniczego niż kulinarnego.
"Zioła w gospodarstwie domowym"; Janina Obidzińska, Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, Warszawa 1985,
150 stron w małym formacie, z czego tylko połowa dotyczy roślin jadalnych. Pozostała część to rośliny w kosmetyce, leczeniu i opisy uprawy. Księżka jest ciekawa ze względu na przepisy "higieniczne" np. szampon czy płukanka do włosów z mydlnicy i pokrzywy.
"Rośliny jadalne";J.G. Vaughan, .A. Geissler, Prószyński i s-ka, Warszawa 2001
Albumowe wydanie książki o roślinach jadalnych całego świata. Może się przydać, jeśli będziesz jechać na inny kontynent, ale tylko po to żeby się dowiedzieć co tam rośnie. Nie ma tu ani dobrych opisów roślin, ani przepisów - tylko ładne rysunki. Z polskich roślin jadalnych są wymienione tylko uprawne i kilka dzikich.
"Dzikie rośliny jadalne Polski. Przewodnik survivalowy"; Łukasz Łuczaj, Chemigrafia
Mnóstwo roślin, bardzo dużo sposobów na ich wykorzystanie. Autor czerpał z doświadczeń polskich, europejskich i indian amerykańskich. Brakuje co prawda opisów roślin, ale przy tej ilości gatunków roślin (około 1000) byłaby to cegła a nie książka do plecaka. Mocną stroną autora jest jego doświadczenie - mnóstwo roślin wypróbował osobiście, sporo uprawia na swoim gospodarstwie na Pogórzu Dynowskim. Więcej o książce i jej kupnie - na stronie Łukasza: www.luczaj.com. Łukasz propaguje również jedzenie owadów - np. pasikoników.
"Śladami Robinsona", M. Wierzilin, Nasza Księgarnia, Warszawa 1959
Ponad 300 stron wypróbowanych przepisów do wykorzystania roślin naszej strefy klimatycznej przez Robinsonów - do jedzenia, leczenia, na narzędzia, ubrania itp. Co prawda część roślin jadanych przez Rosjan w innych źródłach jest określana jako częściowo trujące ale nigdzie indziej nie znalazłem tylu przepisów na użytkowe wykorzystanie roślin np. na świeczkę z orzechów laskowych lub bandaż z mchu. Obecnie książka jest białym krukiem - nigdzie nie można jej kupić. Ja swój egzemplarz znalazłem zapomniany na półce w Hawiarskiej Kolibie.
"Zioła i owoce leśne"; Jurke Grau, Reinhard Jung, Bertram Munker; GeoCenter, Warszawa, 1996
Zdjęcia i opisy roślin jadalnych, trujących, leczniczych oraz dzikich warzyw. Prawie 130 roślin, w większości występujących w Polsce. Niestety opisy są czasami niewystarczające chociaż fotografie wspaniałe. Brak konkretnych przepisów.

Podręczniki , dla dzieci , specjalistyczne , o roślinach , "kucharskie" , linowe , przygodowe , po angielsku

Książki "kucharskie" Bez okładek

"Gospodarstwo pod gruszą"; Anna Czerni, Watra, Warszawa 1988
Dla turystów, którzy nie potrafią gotować - dużo prostych i smacznych przepisów na potrawy biwakowe (głównie z produktów przyniesionych z domu). Również przepisy na przetwory z dzikich owoców.
"Kuchnia na ciężkie czasy - 700 przepisów i sposobów jak niedrogo i do syta wyżywić rodzinę w okresie kłopotów z domowym budżetem, kryzysu gospodarczego, działań wojennych lub zagrożenia terrorystycznego. "; Marcin Szczygielski; Latarnik 2004;
312 str., 145 x 155 mm, okładka miękka, 17,20 zł (2008)

"Kuchnia na ciężkie czasy" to książka kucharska i kryzysowy poradnik zarazem. Dania, opisane w książce są proste, smaczne, a składniki niezbyt wymyślne. Przepisy są dla każdego – dla doświadczonej gospodyni i dla początkującego kuchcika. I to nie tylko w sytuacji kryzysu. Chleb z ziemniaków, herbata i kawa robione domowym sposobem, metody suszenia warzyw, wykorzystywania kuchennych odpadków lub długiego przechowywania produktów spożywczych bez lodówki - każda z tych receptur jest tania w zastosowaniu i umożliwia spore oszczędności. Miłośnicy survivalu znajdą tutaj natchnienie do jeszcze prostszych przepisów.
Rozdział "Gospodarka domowa na wypadek wojny" w znacznej mierze oparty został na doświadczeniach polskich gospodyń z pierwszej połowy 1939 roku. Mimo upływu czasu sposoby radzenia sobie zachowały przydatność. I to nie tylko w przypadku wojny, ale także ataku terrorystycznego, który mógłby sparaliżować normalne życie, handel spożywczy, a nawet postawić nas w obliczu przymusowej kwarantanny w naszych domach (w sytuacji ataku chemicznego).
"Kuchnia pod chmurką"; Irena Gumowska; Watra; Warszawa 1988
Przepisy na jedzenie gotowane w terenie - wszystko można przygotować na kocherze lub ognisku, ale niektóre przepisy wymagają dużych nakładów pracy.
"Wakacje z patelnią"; Wera Sztabowa, KAW, Warszawa 1985
Mały format, dużo przepisów. Zwłaszcza na potrawy z ryb, grzybów i owoców leśnych.
"Z działki, ogrodu i lasu"; Kazimiera Pyszkowska; Książka i Wiedza; Warszawa 1996
Mnóstwo przepisów na potrawy z roślin działkowych do wykorzystania w domu, ale są również rośliny leśne i dawne warzywa oraz prostsze potrawy - do przyrządzenia w terenie.


"Warzywa na działce i w kuchni"; Łucja Zaborska i Zofia Zawistowska, Watra, Warszawa 1986
Sporo przepisów na potrawy z dzikich warzyw - portulaki, pasternaku.

"Żeglarska książka kucharska" Bogumiła Gil, wydawnictwo Netta B. Gil, wyd. przed 2010,
68 stron w formacie zeszytowym. Około 50 przepisów na dania, które można przygotować z podstawowych składników dysponując kuchenką gazową i jachtem. Tym nie mniej myślący kuchcik potrafi przygotować niektóre również na ognisku. Najciekawszy jest chyba ostatni rozdział: "Najprostsze z najprostszych".
"Kuchnia turystyczna"; Henryk Dębski; Sport i Turystyka; Warszawa 1985
888 potraw. Mimo tytułu sporą ich część można przyrządzić tylko w warunkach domowych.
"Żywienie w warunkach naturalnego bytowania" Czesław Kierebiński, podręcznik WP; Wydawnictwo MON, Warszawa 1973
160 stron w małym formacie. Najprostsze przepisy na potrawy gotowane w terenie. Dużo roślin z rysunkami i opisami używania. Również wnyki, sieci na ryby, rozpalanie ognia, budowanie kuchni polowych i pieców. W chwili obecnej nie jest już żadną rewelacją - te same informacje można znaleźć w innych miejscach - ale wciąż jest to jedyne wydawnictwo tego typu dla naszego wojska.
Książka zalicza się właściwie do trzech kategorii - kucharskich, o roślinach i podręczników

Podręczniki , dla dzieci , specjalistyczne , o roślinach , "kucharskie" , linowe , przygodowe , po angielsku

Książki o linach Bez okładek

"Liny alpinistyczne"; Aleksander Lwow,
Prawdziwy alpinista napisał o linach - o tym jak działają i dlaczego. I dlaczego czasem nie działają. Jak węzły i inne działania osłabiają linę. Jeśli ktoś pracuje z linami powinien to przeczytać.

"Sztuka wiązania węzłów"; Wacław Sonelski,
Zawiera rysunki, nazwy i sposoby wiązania ponad 110 węzłów. Bez błędów spotykanych w niektórych "podręcznikach" survivalu. Znalazłem tam takie zastosowanie lin i węzłów, o których nie wiedziałem że są wogóle możliwe. Taki np. węzeł furmański - działający jak bloczek. Oczywiście samo przeczytanie nie nauczy nas wiązania lin - trzeba poćwiczyć.

"W skale"; Wacław Sonelski,
Pierwszy porządny podręcznik wspinaczki. Nie zastąpi całkiem instruktora wspinaczkowego ale do dzisiaj jest całkiem niezły.

"Jura"; Paweł Haciski, Wydawnictwo "Ring", Warszawa 1997
Przewodnik wspinaczkowy po skałach Jury Krakowsko-Częstochowskiej.

"Węzły bez tajemnic"; Des Pawson; 176 str.
"Węzły"; Gordon Perry; 224 str.
"Węzły"; Geofrey Budworth; 148 stron
Ostatnio wyszły 3 książki o węzłach - wszystkie zawierają opisy i zastosowania (wręcz instrukcje "krok po kroku") jak zawiązać ponad 100 węzłów. Są tu węzły alpinistyczne, żeglarskie, wędkarskie, przydatne w domu i na obozie a także kilka dekoracyjnych. I nie ma tu znaczenia, czy są zilustrowane rysunkami, zdjęciami kolorowymi czy czarnobiałymi. Na szczęście tłumacze przyłożyli się do pracy - przy każdym węźle oprócz jego nazwy angielskiej (czasem również francuskiej czy niemieckiej) jest też nazwa polska.
  

Podręczniki , dla dzieci , specjalistyczne , o roślinach , "kucharskie" , linowe , przygodowe , po angielsku

Książki przygodowe o survivalu Bez okładek

"Długi marsz"; Sławomir Rawicz; Wyd. UNICORN, Londyn-Warszawa 1993
Brawurowa ucieczka międzynarodowej grupy więźniów (jeńców wojennych) z syberyjskiego łagru i ich piesza wędrówka (ponad 6000 km) do Indii. Fascynująca, autentyczna opowieść o pokonywaniu coraz to nowych granic ludzkiej wytrzymałości i odporności; wiele mrożących krew w żyłach momentów. Książka napisana przez polskiego oficera kawalerii, uczestnika ucieczki...
Książkę opisał Jacek Drabarczyk z Poznania

Możecie zobaczyć
mapkę trasy ucieczki albo przeczytać próbkę książki w formie urywków.
"Dotknięcie pustki"; Joe Simpson
Historia dwóch alpinistów wspinających się w bezludnych okolicach Ameryki Południowej. Kiedy Joe ulega wypadkowi i łamie nogę - Richard pomaga mu zejść na dół. Jednak w trakcie powrotu, w beznadziejnej sytuacji, Richard musi przeciąć łączącą ich linę - Joe wpada do szczeliny lodowej. Przeżycia Richarda przekonanego że zabił przyjaciela i gehenna Joe'go wracającego samotnie ze złamaną nogą - o tym jest ta książka.

Cykl "Dzieci Ziemi" autorstwa Jean M. Auel składa się z 5 części (szósta jest w trakcie pisania):

"Klan niedźwiedzia jaskiniowego", 512 stron
Osierocona po trzęsieniu ziemi Ayla trafia do krainy, którą zamieszkuje plemię całkowicie odmienne oj jej własnego - Klan Niedźwiedzia Jaskiniowego (neandertalczycy). Początkowo jasnowłosa niebieskooka dziewczyna nie wzbudza zaufania. Kiedy dorasta, poznaje nowy styl życia i wreszcie zostaje zaakceptowana. Jednak nie na długo...
"Dolina koni", 592 strony
Wygnana Ayla wędruje samotnie przez mroźną krainę lodowca i niebezpiecznych zwierząt. Poszukuje ludzi podobnych sobie, ale znajduje jedynie zagubioną dolinę zamieszkaną przez stado dzikich koni. Tu nawiązuje niezwykłe więzy uczuciowe ze zwierzętami. Wiedzie życie w surowych warunkach, poznaje tajniki rozniecania ognia, ale nadal nie udaje jej się zaspokoić potrzeby ludzkiego towarzystwa. W końcu los zsyła jej przystojnego Jondalara, który w targanej lękiem i nadzieją Ayli i rozbudza pożądanie i miłość.
"Łowcy mamutów", 716 stron
Kolejna część cyklu "Dzieci ziemi". Ayla zostaje przygarnięta przez klan "Łowców Mamutów". Teraz ma wybrać mężczyznę: towarzyszącego jej do tej pory Jondalara bądź magnetycznego Raneca.
"Wielka wędrówka", 832 strony
Ayala i Jondalar wędrują przez owiane wiatrem stepy. Kobieta, które umie rozmawiać z końmi i wilkami budzi nieufność w myśliwych i zbieraczy. Dzielą się z nimi swoimi doświadczeniami i w zamian za to zostają wtajemniczeni w skomplikowany proces wypalania gliny. Wędrówka ta jest próbą ich wytrwałości i głębi uczucia.
"Kamienne sadyby", 894 strony
Ayla i Jondalar kończą swa podróż przez Europę. Ziomkowie Jondalara fascynują Aylę, a ich przedmioty codziennego użytku są dla niej źródłem nieustannych niespodzianek. Nie wszyscy są zadowoleni z jej przybycia, musi więc przywołać na pomoc całe swe doświadczenie, inteligencję i instynkt, by się odnaleźć w tym skomplikowanym społeczeństwie.

Cały cykl można by zaliczyć zarówno do historical fantasy jak i romansów. Mimo to autorka poświęciła mnóstwo pracy na zebranie materiałów naukowych o życiu w epoce lodowcowej. Wszystkie te informacje znajdują się w książce - trzeba tylko na chwilę porzucić pasjonującą akcję i zanotować np. skład syropu na kaszel lub potrawki z jelenia.
Pierwszą część cyklu polecam wszystkim survivalowcom. Następne - tylko dorosłym. ;)

W 1986 roku zekranizowano pierwszą część cyklu (z Daryl Hannah w roli głównej) ale film nie osiągnął sukcesu książki.

"Księga Robinsonów"; František Běhounek; format A5, 206 stron

Pięć różnych historii rozbitków (od jednego do dwudziestu), którzy po katastrofie musieli przetrwać na wyspie (od pięciu do dziewiętnastu miesięcy). Kilka opisów: zdobywania wody, polowania, budowy schronienia, szycia odzieży i ogólnie przetrwania.
Wszystko opisane językiem książki przygodowej dla młodzieży.
"Lato leśnych ludzi"; Maria Rodziewiczówna
Książka napisana w 1920 roku przez znaną autorkę romansów jest bardzo różna od pozostałych jej książek. Opowiada o lesie, w którym rządzą pierwotne prawa przyrody a człowiek odradza się fizycznie i duchowo.
Czysty, pierwotny survival - życie na łonie i w zgodzie z naturą. "Lato..." stało się natchnieniem dla organizatorów słynnych przedwojennych puszczańskich obozów harcerskich nad jeziorem Wigry.
"Robinson Crusoe"; Daniel Defoe
Wbrew powszechnemu mniemaniu survivalu jest tam niewiele. Robinson miał przecież narzędzia, broń, nawet trochę żywności. Przez część czasu nawet nie był sam - miał Piętaszka. Ale dla dzieci i początkujących survivalowców jest dobrym natchnieniem.
"Tajemnicza wyspa"; Julisz Verne
Grupa myślących ludzi na bezludnej wyspie. Rozpoczynają jako rozbitkowie z katastrofy lotniczej (w XIX wieku!) z tym co mają w kieszeniach a kończą na cywilizacji technicznej, z takimi luksusami jak winda czy telegraf.
"Wodzu, wyspa jest twoja" oraz "Powrót na wyspę"; Ryszard Liskowacki; 278 stron
W pierwszej części dwaj bohaterowie (Andrzej i Bolek) uciekają z domu na wyspę niedaleko Szczecina. Mieszkają tam kilka dni, budują szałas, gotują posiłki, staczają swoje małe wojny. W trakcie ich pobytu okazuje się, że podwórkowa ciamajda daje sobie radę lepiej niż samozwańczy król. W drugiej części opisany jest następny wypad na wyspę. Tym razem obaj bohaterowie przyjeżdżają ze swoim "armiami" ale na koniec okazuje się że tylko połączenie sił może uchronić ich wyspę od zagrożeń.
Bardzo dobra książka dla chłopców w wieku 10-12 lat. Mimo że jest dość gruba - przeczytałem ją szybko (jak byłem nastolatkiem). Po jej przeczytaniu chłopcy zaczynają kompletować ekwipunek i szukać na mapach jakiejś wyspy do zasiedlenia.
"Wybawienie" (Deliverance); James Dickey; 232 strony, wydawnictwo Książnica, Katowice 2004.
Czterech mieszczuchów wybiera się na spływ w odludne okolice Appalachów. Jednak to nie dzika przyroda będzie ich największym wrogiem. Spływ zamienia się walkę o przeżycie i o ludzką godność. Na koniec okaże się, kto jest prawdziwym twardzielem.
Przykład bardzo "męskiej" literatury. Oprócz samej akcji interesujące są przemyślenia i dylematy moralne bohaterów postawionych w ekstremalnej sytuacji. W 1972 na podstawie tej książki nakręcono film (wyst. B. Reynolds, J. Voight).
"Wyspa Robinsona"; Arkady Fiedler, 192 strony, wydawnictwo Zielona Sowa.
Książka napisana przez znanego podróżnika i pisarza powieści dla młodzieży. Napisana na podstawie legend krążących wśród Indian i jednego znaleziska:
John Bober (Anglik polskiego pochodzenia) wiele razy czytał "Robinson Kruzoe", ucząc się całych ustępów na pamięć. Los sprawia, że sam ma okazję zakosztować życia na bezludnej wyspie - ale nie tak bogato wyposażony jak sam Crusoe. Szybko okazuje się, że nie jest on na niej jedynym rozbitkiem, a pobliska wyspa jest zamieszkana...
Codzienne życie na wyspie, walka na ze straszliwym jaguarem, a wreszcie starcie z siepaczami właścicieli niewolników i psami wytresowanymi do polowań na ludzi. John Bober pokonuje nieprzyjaciół i przeciwności po czym odpływa z wyspy, by zamieszkać wśród indian nad rzeką Orinoko. Jego dalsze przygody można znaleźć w pozostałych częściach trylogii: "Orinoko" i "Biały Jaguar".

"Zagubieni w tundrze kanadyjskiej"; Farley Mowat; Wyd. Nasza Księgarnia, Warszawa 1978
Dwóch nastolatków w czasie wyprawy myśliwskiej traci łódź na katarakcie. Muszą spędzić zimę z daleka od ludzkich siedzib.
Robinson Crusoe w tundrze kanadyjskiej (dla młodzieży). [
urywki]. Zekranizowana w 1991.

Podręczniki , dla dzieci , specjalistyczne , o roślinach , "kucharskie" , linowe , przygodowe , po angielsku

Książki po angielsku Bez okładek

Ostatnio na naszym rynku trudno o dobrą książkę na temat survivalu. A już zupełnie nie ma tych na poziomie wyższym od podstawowego. Dlatego warto poszukać czegoś w obcych językach. Tacy np. amerykańscy "indianiści" i "prymitywiści" mają sporo doświadczenia i chętnie o nim piszą.

"Naked into the Wilderness; Primitive Wilderness Living & Survival Skills"; by John & Geri McPherson
Kontynuacja i uzupełnienie pierwszej części - opis doświadczeń własnych autorów w "życiu prymitywnym": polowania, garbowania skór, robienia dłubanki oraz dodatki: obróbki krzemienia, kości, skóry itp.
"Naked into the Wilderness - 2; Primitive Wilderness Skills, Applied & Advanced"; by John & Geri McPherson
Kontynuacja i uzupełnienie pierwszej części - opis doświadczeń własnych autorów w "życiu prymitywnym": polowania, garbowania skór, robienia dłubanki oraz dodatki: obróbki krzemienia, kości, skóry itp.
"Survival. Evasion, and Recovery Multiservice Tectics, Techniques, and Procedures"
Instrukcja przetrwania z wieloma przydatnymi przepisami
"Survival Skills of the North American Indians"; Peter Goodchild
240 stron, dużo rysunków i dokładne opisy: schronienie, polowanie, ubrania i nieco zwyczajów Indian amerykańskich (od Kanady do Meksyku).
"Survival handbuch für die ganze familie" Rüdiger Nehberg, Monachum 2008, ArsEdition, 160 stron.
Bardzo wartościowa pozycja, zwłaszcza dla rodziców wychodzących w teren ze swoimi dziećmi. Ale również dla nastolatków planujących swoją pierwszą wyprawę.
Uwaga: książka w języku niemieckim!.
"Wild Food"; Roger Phillips
Przewodnik do rozpoznawania i pryrządzania wielu dzikich roślin i grzybów. Dobre zdjęcia, kiepskie opisy, potrawy do zastosowania raczej w domu choć niekoniecznie.
Podręczniki , dla dzieci , specjalistyczne , o roślinach , "kucharskie" , linowe , przygodowe , po angielsku
do góry strony