strona główna
survival
patenty
rośliny jadalne i użytkowe, galeria
tereny wypadowe, wyprawy
książki, linki
nowości
zrób to sam
filmy i programy, aktualnie w TV
sprzęt: pełny i minimalny
jak zacząć?
jedzenie
o autorze
umiejętności podstawowe i zaawansow.
spis treści, słownik, szukaj

Psychologia przetrwania - słownik

Gdy konsultowałem z Krisem pierwszą wersję mojego tekstu o psychologii, dostałem od niego taki interesujący słowniczek:

adrenalina hormon aktywizujący/ tu: stan wysokiego pobudzenia na skutek działania ekstremalnego
agresja / terroryzm / autoagresja pojedyncza lub stała reakcja mająca odstraszyć, uszkodzić, skrzywdzić, unicestwić prawdziwego lub wyimaginowanego wroga / działanie programowo nastawione na posługiwanie się strachem, przemocą / postawa wobec samego siebie nastawione na samokaranie lub na przeżywanie silnych emocji, może służyć demonstracji swej siły
aktywność – zewnętrzna, wewnętrzna czynny stan obiektu (jednostki) przejawiany w postaci zmiany własnych cech, przemieszczania się, wpływanie na zmianę otoczenia / aktywność do i od
działalność myślowa, refleksyjna
antycypacja Przewidywanie, mentalne wyprzedzenie zdarzeń w postaci myśli lub przyjęcia określonej postawy (nastawienia)
asertywność umiejętność określania własnych i cudzych granic oraz „sąsiedzkiego bytowania” bez agresji, z bezpośrednim wyrażaniem emocji i postaw, a także obroną własnych praw w sytuacjach społecznych
autonomia niezależność, ustanawianie własnych norm, zdolność do samodzielnego podejmowania decyzji
autorytet zdolność przywódcza wynikająca najczęściej z posiadanego zaufania oraz wiedzy
bezradność / b. wyuczona brak rozwiązania, brak aktywności, nieskuteczność, powstrzymywanie się od działania na skutek utrwalonej postawy polegającej na oczekiwaniu cudzej pomocy, rozwiązań otrzymanych z zewnątrz (np. pomyślnego układu zdarzeń)
bierność niezdolność do aktywności lub rezygnacja z niej
bytowanie życie w prymitywnych warunkach / tu: ćwiczenie polegające na spędzenie wybranego czasu bez kontaktu z ludźmi i cywilizacją przy zapewnieniu sobie możliwie najuboższych warunków życia (zdobywanie wody i żywności, budowanie schronienia, itp.)
ćwiczenie wielokrotna i powtarzalna aktywność mająca na celu uzyskanie nowej cechy w myśleniu lub działaniu lub jej poprawienie, udoskonalenie
decyzja inicjacja, świadome dokonanie wyboru
determinanty czynniki niezależne wpływające na myślenie i działanie człowieka: lęk, ból, brak regeneracji, naciski zewnętrzne...
dezintegracja pozytywna kryzys psychiczny polegający na rozpadzie spójności wewnętrznej, światopoglądu, sensu życia – prowadzi do ponownej konsolidacji i wybudowanie wszystkiego na nowym poziomie (faza rozwoju dojrzałej psychiki)
dostosowanie / adaptacja zmiana własnych cech w celu optymalnego funkcjonowaniu w (zmienionym) środowisku przy jednoczesnym zachowaniu własnych integralnych cech ciągły cykl adaptacyjny jest składnikiem uczenia się i rozwoju
dostosowanie / fiksacja / zakotwiczenie ustalenie się zmian adaptacyjnych i zaprzestanie rozwoju; zdolność adaptacyjna ograniczona jedynie do sytuacji znanych
działanie – celowe, bez celu, dowolne ciąg czynności ukierunkowany na cel: świadomy lub instynktowny tzw. spędzanie czasu – działanie bezwładne
działanie – skuteczne, nieskuteczne prakseologia – nauka o skutecznym działaniu czyli „najlepszy wynik przy najmniejszym nakładzie kosztów”
dzikie dzieci dzieci wychowane w izolacji od społeczeństwa – zdolne do działania instynktownego bez udziału złożonych procesów myślowych i bez nabrania umiejętności wynikających z przekazywaniem wzorców społecznych (brak naśladowania)
ekstremalna sytuacja sytuacja niepospolita, rzadko zdarzająca się i tym samym człowiek nie może być przygotowany na reakcję. sytuacja z pogranicza funkcjonowania fizjologii człowieka. sytuacja wysokiego stresu.
empatia współodczuwanie, współczucie, zdolność wczuwanie się w sytuację innego człowieka sprzyjający rozumieniu go oraz komunikacji
forsowanie organizmu nadmierna aktywność prowadząca do silnego zmęczenia organizmu – powstają silne zmiany fizjologiczne, a często także strukturalne
futurologia nauka zajmująca się antycypacją przemian świata, tak w sferze natury (środowiska przyrodniczego), jak i w dziedzinie społecznej czy psychologicznej
hamowanie proces układu nerwowego polegający na wygaszaniu lub znoszeniu reakcji tu: świadome zmniejszanie swej reaktywności
hierarchia społeczna ustopniowany układ, pozycja w grupie, w społeczeństwie
improwizacja czynność wykonana bez przygotowania, na poczekaniu; w sytuacjach ekstremalnych. wymaga kreatywności
integracja prymitywna struktura psychiki o spoistym układzie funkcjonowania na poziomie automatyzmu impulsów i popędów i podporządkowaniu im inteligencji jako instrumentu; jednostka podporządkowana adaptacji do jednopoziomowej rzeczywistości; czynności zintegrowane i ograniczone do zaspokajania silnych, prymitywnych potrzeb; ubogie życie wewnętrzne
ja / egoizm / egocentryzm poczucie samego siebie, samoświadomość, mikrokosmos subiektywizm w odbiorze rzeczywistości stawianie siebie w centrum spraw, nieliczenie się z innymi
klęska / katastrofa / wypadek klęska żywiołowa; katastrofa cywilizacyjna; wypadek – zdarzenie traumatyczne, indywidualne
komunikacja międzyludzka techniki porozumiewania się: dominująca-słowna (mówiona, pisana), modulacja głosu, pozycja ciała, gestykulacja, mimika, system znaków i symboli
koncepcje psychologiczne człowieka wizja funkcjonowania człowieka w różnych ujęciach: behawiorystyczna, psychodynamiczna, poznawcza
kontrola / opanowanie / homeostaza posiadanie, przejęcie wpływu na sytuację; równowaga między funkcjami, układami
kreatywność pomysłowość, oryginalność, zdolność twórczego działania
kryzys psychiczny przełom, decydujący zwrot, załamanie, szok, spadek energii życiowej
lęk / strach negatywne emocje związane z obawą przed nieokreślonym niebezpieczeństwem obawa przed niebezpieczeństwem rozpoznanym
mechaniczność działania funkcjonowanie poza bezpośrednią świadomością – na skutek wyćwiczenia funkcji działanie bez zastanowienia, bez refleksji
miłość matczyna / ojcowska pierwotne, pozytywne emocje związku ludzkiego (głównie rodzice-dzieci): miłość bezwzględna-akceptująca (bezpieczeństwo) oraz miłość względna-wymagająca (rozwój)
motywacja nie zawsze uświadomiony czynnik aktywizujący do działania, bodziec wewnętrzny, potrzeba
naśladownictwo wzorowanie się na zachowaniu obserwowanych obiektów, przyjmowanie wzorca; podstawowa technika uczenia się
obrona / ochrona i profilaktyka działanie nastawione na uniknięcie szkodliwych działań stworzenie systemu działań obronnych podczas działania szkodliwych czynników oraz zanim jeszcze wystąpią – w ramach przewidywania takiej możliwości
odporność / fizyczna, psychiczna mała podatność na skutki szkodliwych czynników
opresja / sytuacja opresyjna trudność, sytuacja ciężka do rozwiązania, stresująca, czasem ekstremalna
odpowiedzialność postawa konieczności, obowiązek moralny lub prawny odpowiadania za swoje czyny i ponoszenia za nie konsekwencji
pomoc – dawanie / proszenie wsparcie osoby będącej w potrzebie. udzielanie pomocy na skutek wyraźnego sygnału potrzeby.
pomoc – emocjonalna / informacyjna / techniczna / rzeczowa pomoc przez dzielenie się empatią / pomoc przez udzielanie potrzebnych informacji
pomoc przez działanie / pomoc przez udzielenie narzędzi, niezbędnego sprzętu, żywności, wody (środków do życia)
potrzeby psychiczne – hierarchia stan odczuwania braku czegoś. potrzeby ułożone według hierarchii w związku z regułami dominacji potrzeb podstawowych
priorytety przetrwania wartości „nadrzędne” ułożone według hierarchii w związku z regułami przetrwania
prostota / prymityw brak skomplikowania, brak utrudnień, najłatwiejszy sposób osiągnięcia celu
tu: brak skomplikowania doprowadzony do niskiego poziomu działania, pierwotności
przeszkody – pokonywanie utrudnienia w osiągnięciu celu
działania prowadzące do ominięcia przeszkód lub ich rozwiązania
przetrwanie / wola przetrwania nieulegnięcie zagładzie, zachowanie pełnego lub wystarczającego statusu sprzed zdarzenia opresyjnego
siła charakteru do zniesienia ciężkich, ekstremalnych warunków (upór działania, wytrzymałość, odporność, nie poddawanie się)
przewodnictwo rola związana z posiadaniem autorytetu, wynikająca z nadania społecznego, cechująca się dobrowolnością poddania się autorytetowi
przygoda zdarzenie o zaskakującym, niezwykłym, najczęściej motywującym charakterze, zawierająca elementy budzące zainteresowanie, stające się często potrzebą / zła przygoda
przywództwo rola związana z posiadaniem autorytetu, niekoniecznie wynikająca z nadania społecznego, mogąca wynikać z narzucenia władzy
psychika całokształt wrodzonych i nabytych dyspozycji funkcjonowania jednostki, dusza
ratownictwo działalność nastawiona na chronienie dóbr najwyższych (życie i zdrowie) oraz innych (przedmiotów posiadania, sytuacji społecznej)
role w grupie wypełnianie funkcji w grupie społecznej związanej z zadaniami, z hierarchią grupy, z jej życiem wewnętrznym
rozwój postęp w doskonaleniu się, pozytywne zmiany, wzbogacanie, ulepszanie
samodzielność brak uzależnienia od kogoś, radzenie sobie samemu (patrz autonomia), dążenie do radzenia sobie
samopotwierdzenie działanie – lub jego efekt – nastawione na stwierdzenie prawdziwości swych cech, potwierdzenie swojej poznawanej lub domniemanej tożsamości
selekcja ratownicza / dystrybucja r. segregowanie potrzebujących pomocy ze względu na stopień uszkodzeń i rokowania
wybór dostarczania działań i środków ratowniczych
sprzęt – turystyczny, ratowniczy, specjalistyczny przedmioty wspierające działania turystyczne (rekreacyjne), ratownicze (wyższej konieczności), związane ze specjalnymi umiejętnościami lub/i zadaniami
strategia / taktyka / technika zespół złożonych działań projektowany lub przyjęty do osiągnięcia skomplikowanego celu (celów), często rozłożony w czasie
złożona metoda osiągnięcia pojedynczego celu / prosta metoda
stres / dystres sytuacja trudna, brak równowagi między zasobami a obciążeniami - reakcja organizmu na utratę kontroli nad sytuacją przy groźbie utraty własnych najwyższych wartości. stres zły, mający negatywne skutki.
sukces / porażka pozytywny efekt działania (często o szczególnym znaczeniu)
negatywny skutek działania
transgresja przekroczenie barier, stereotypów, „wyjście poza”
trauma / posttrauma tu: rana duchowa wynikła podczas dramatycznego zdarzenia
jw. lecz pojawiająca się na skutek odległego w czasie oddziaływania ww. zdarzenia
uzależnienie fizyczne lub psychiczne stanie się podległym działaniu bodźców
wiedza / multiwiedza zgromadzone informacje tworzące logiczną i spójną strukturę, przydające się do zastosowania w praktyce
jw. z zaznaczeniem istnienia powiązań między różnorodnymi dziedzinami
wzór osobowy modelowy obiekt do naśladowania, wybrany przez siebie lub podany z innych źródeł
zabawa przyjemne spędzanie czasu; także: rozrywkowe pełnienie ról, wćwiczanie się w przyszłych, dorosłych czynnościach, także przez naśladowanie
zadania / akcje misja do wykonania, problem do rozwiązania
zorganizowanie działanie
zagrożenie – przewidywanie, spostrzeganie czynnik niebezpieczny dla życia i zdrowia, także dla porządku publicznego czy środowiska naturalnego
zmęczenie / ból stan obniżenia sprawności ustroju – przejściowy i odwracalny; wiąże się ze zmianami fizjologicznymi fizycznymi i oraz psychicznymi; zmęczenie może dotyczyć jednego organu lub czynności, ale też i całego organizmu => patrz deprywacja sensoryczna; ból – fizyczny, dokuczliwy objaw uszkodzenia ustroju – działa zmęczeniowo
zmysły receptor, organ lub sprawność odbierania bodźców
znaczenia – metoda nadawania metoda polegająca na wskazywaniu własną postawą (zachowaniem, słowami) na wartość zjawiska i jego znaczenie;
żywioły siły przyrody, zwłaszcza potężne; tu: zagrożenia naturalne i ich przejawy o szczególnie niszczycielskiej sile
do góry strony

survival_zielona_kuchnia