strona główna
survival
patenty
rośliny jadalne i użytkowe, galeria
tereny wypadowe, wyprawy
książki, linki
nowości
zrób to sam
filmy i programy, aktualnie w TV
sprzęt: pełny i minimalny
jak zacząć?
jedzenie
o autorze
umiejętności podstawowe i zaawansow.
spis treści, słownik, szukaj

Bez kompasu
Husanotra
Kompas magnetyczny
Pomiar azymutu
Rzeźba terenu
Mapa
Pomiary
Szkice
Wyznaczanie pozycji
Praca na mapie
Marsz na azymut
INO
Bez mapy
GPS
Napisz do autora strony

RZEŹBA TERENU

Rzeźba terenu jest najtrwalszym jego elementem. Las można wyciąć lub zasadzić, drogi mogą zmienić trasę lub całkiem zniknąć. Ale doliny, wzgórza i góry są prawie wieczne. I są wszędzie. Nawet jeśli znajdziesz się w najdzikszych rejonach (Syberia, Kanada) gdzie nie ma żadnych dróg, nachylenie stoku, kierunek spadu pomoże Ci w orientacji. I dlatego warto umieć czytać z mapy ukształtowanie terenu.


Rodzaje terenu

Przed wyruszeniem na wyprawę warto zapoznać się z terenem, w którym będziemy działać. Dzięki temu łatwiej będzie znaleźć miejsce na nocleg, stanowisko obserwacyjne czy najłatwiejszą trasę dotarcia do celu.

Teren równinny. Jest najczęściej spotykanym typem terenu (głównie niziny i pobrzeża). Jest łatwo dostępny dla orki przez co większość terenu zajmują pol i łąki a lasy ograniczają się najczęściej do małych kęp olsów w miejscach podmokłych. Trudno jest tutaj znaleźć miejsce osłonięte przed wiatrem i ludzką ciekawością. Nawet w lesie.
Strumienie płyną tu wolno i często są zanieczyszczone - bagnami, nawozami lub ściekami z gospodarstw. Poziomice na mapie są tak rzadko, że niewiele można z nich wyczytać.
Teren falisty. Drugi często spotykany (pozostała część nizin, część pojezierzy oraz wyżyn np. Lubelska). Jest bardziej urozmaicony od równinnego - również pod względem zalesienia i sieci wodnej.
Poziomice są na tyle gęsto, że mogą stanowić punkt odniesienia podczas wędrówki - trzeba jednak zachować pewną czujność, gdyż jedna fałda może być podobna do drugiej.
Teren pagórkowaty. Typowy występuje głównie na pojezierzach i w kilku miejsc na nizinach ale można również do niego "podciągnąć": piaszczyste wydmy na równinach Kampinosu i Kotliny Sandomierskiej, pagóry na Roztoczu, okolice ostańców Jury oraz część Pogórzy. Zwykle jest nieźle zalesiony i nawodniony, ale znalezienie tutaj płaskiego miejsca na rozbicie namiotu nie jest takie łatwe jak w poprzednich przypadkach. Stosunkowo łatwo jest tu znaleźć miejsce (nawet poza lasem, gdzie nikt nie będzie widział ciebie ani twojego ogniska.
Teren górski może być różnego rodzaju: Góry stare (Świętokrzyskie) są właściwie większymi pagórkami. Góry młode (Sudety, Beskidy) są według mnie świetnym terenem survivalowym - zalesione, dużo strumieni i kryjówek., stosunkowo mało ludzi.
Orientacja jest tu nieco utrudniona, gdyż lasy ograniczają widoczność a każdy błąd może skutkować niepotrzebnym wchodzeniem na górę i zejściem w dolinę.
Teren wysokogórski. W Polsce występuje tylko w Tatrach - byłby całkiem niezły do uprawiania survivalu gdyby nie to, że w całości objęto goochroną Parku Narodowego.
Wyraźne góry widoczne z dolin oraz szerokie widoki z grani sprawiają, że łatwo się w Tatrach znaleźć. Jednocześnie trzeba pamiętać, że wybór złej drogi może skutkować trafieniem na urwisko i wypadkiem. Do tego dochodzą warunki pogodowe - ostrzejsze i bardziej zmienne niż w innych regionach.
Do czasu umieszczenia tutaj własnych zdjęć, pozwoliłem sobie skorzystać z rysunków z "Terenoznawstwa dla harcerzy" Kazaneckiego.

Elementy rzeźby terenu

Warto poznać nazwy różnych elementów rzeźby terenu, żeby nie mylić np. doliny z kotliną. Ale nie będę umieszczał tu definicji - rysunki są przyjemniejsze:

Rysunki pochodzą z wojskowych "Tablic do nauki terenoznawstwa" (1985). Możesz porównać te elementy z inną wojskowym podręcznikiem "Terenoznawstwo" (1965). Co prawda taras nazywa się tu terasą oraz pojawia się tu linia ściekowa jako przeciwieństwo linii grzbietowej ale poza tym wszystko się zgadza:

Bez kompasu
Husanotra
Kompas magnetyczny
Pomiar azymutu
Rzeźba terenu
Mapa
Pomiary
Szkice
Wyznaczanie pozycji
Praca na mapie
Marsz na azymut
INO
Bez mapy
GPS
do góry strony