strona główna survival patenty rośliny jadalne i użytkowe, galeria tereny wypadowe, wyprawy
książki, linki nowości zrób to sam filmy i programy, aktualnie w TV sprzęt: pełny i minimalny
jak zacząć? jedzenie o autorze umiejętności podstawowe i zaawansow. spis treści, słownik, szukaj
Z całego Parku Krajobrazowego Lasy Janowskie obejrzałem na razie tylko drobną część. I dlatego poprosiłem Andrzeja Trembaczowskiego o ich opis. Oto on:

Od granicy z Ukrainą aż po Wisłę rozciąga się wielki kompleks leśny. Te lasy w ogromnej swej części należały do Ordynacji Zamojskiej. Dziś znaczna część tych lasów to Puszcza Solska, zajmująca 124 tys. ha, drugi co do wielkości kompleks leśny w Polsce. Można wydzielić w niej środkową część, są to Lasy Janowskie, zajmujące 39 150 ha. Utworzono tu park krajobrazowy, a w nim wydzielono 6 rezerwatów:

Rezerwat Imielity Ług Rezerwat Imielity Ług

Ten fragment Puszczy Solskiej ograniczają:
od wschodu - szosa Lublin - Biłgoraj,
od zachodu - linia kolejowa Lublin - Stalowa Wola Rozwadów,
od północy - szosy Zaklików - Modliborzyce - Janów - Frampol,
od południa rzeka Bukowa.

Są to granice umowne. Od wschodu lasy łączą się z biłgorajskimi i dalej w stronę Górecka Kościelnego, Zwierzyńca, Józefowa i Suśca ciągną się aż po wschodnią granicę kraju. Od południa łączą się z Puszczą Sandomierską, od zachodu ciągną się aż do Wisły. Na północy, już na Wyżynie Lubelskiej, lasów prawie nie ma, wycięto je, zamieniono na pola uprawne. Zachowały się niewielkie kępy wśród pól na wzgórzach.

Rezerwat Jastkowice Rezerwat Imielity Ług Rezerwat Szklarnia Rezerwat Kacze Błota Porytowe Wzgórze - pomnik partyzantów Rezerwat Łeka Lasy Janowskie-Porytowe Wzgórze

Większe miejscowości na tym terenie to: Janów Lubelski, do którego łatwo można dojechać autobusem, dalej na wschód Frampol i na południu Biłgoraj. Od zachodu Zaklików, do którego oprócz autobusów można także dojechać koleją i nieco niżej na południe, na tej samej trasie kolejowej, Lipa. Najważniejsze węzły komunikacyjne to Janów Lubelski, Kraśnik, z którego kursują lokalne mikrobusy i Biłgoraj.

Typowa piaszczysta droga

Teren lasów leży poniżej wzgórz Roztocza, na płaszczyźnie lekko nachylonej w kierunku południowego zachodu. Wszystkie wody spływają więc na południe i na zachód, ku Wiśle. Większe rzeczki to Sanna, płynąca na północnej granicy lasów, Bukowa na południu oraz dopływy Bukowej: Rakowa, Branew, Czartosowa, Biała z Trzebenszą i Łukawica z Dębowcem. Wszystko to są malutkie leśne rzeczki o herbacianej wodzie zabarwionej związkami żelaza i garbnikami z rozkładającego się humusu. Jest jeszcze rzeczka Złodziejka, płynąca równolegle do Łukawicy, wpada jednak nie do Bukowej, lecz do Sanu. Rzeczki sączą wody z lasu, z leśnej gleby i z leśnych bagienek. Zasilają setki ha stawów.

Północna część lasów, granicząca z Wyżyną Lubelską, jest wyższa i bardziej pofalowana. Są to wszystko dawne wydmy piaskowe, o charakterystycznym sierpowatym kształcie, wznoszące się na kilka - kilkanaście metrów ponad otoczenie. Kierunek wydm najczęściej przebiega z północy na południe, hamują więc odpływ wód płynących na zachód i powodują powstawanie leśnych bagienek i torfowisk.

Południowa część lasu jest bardziej płaska, choć i tam można spotkać wydmy, nazywane górami.

Gleba wszędzie piaszczysta, tylko w podmokłych miejscach z domieszką torfu. Bagna w większości są zdrenowane, osuszone i pozarastane sosną. Choć są prawie osuszone, ale lokalnie można trafić na przepastne głębokie miejsca. Miejscami są to już tylko torfowiska. Zachowały się jednak na nich charakterystyczne zespoły roślin bagiennych: sosny karłowatej, bohonnika, borówki łochyni, wełnianki, mchu torfowca. Można spotkać czermień błotną, kosaćce. W wielu miejscach, zwłaszcza w centralnej części lasów, są rozległe gospodarstwa stawowe.

Wątłe mosty Wyschnięte bagno Stawy rybackie

Klimat jest w takim dużym kompleksie leśnym specyficzny, bardziej wilgotny. Podczas upałów bywa duszno i parno. Często tworzą się chmury burzowe i nieraz burze mają tam gwałtowny charkter.
Należy wtedy szukać schronienia w młodnikach, wsród drzew o jednakowej wysokości (grożą pioruny lub przygniecenie drzewem).

Z drzew przeważa jak wszędzie sosna, zwłaszcza w północnej części i brzoza. Typowe sosnowe bory z suchym niskim poszyciem (wrzos, orlica, mchy). W południowej części w wilgotnych borach jest także świerk oraz jodła. Występują piękne dęby i buki, oraz jawory. Zachowały się jeszcze stare drzewa. Przyrodnik znajdzie tu wiele gatunków rzadkich roślin i zwierząt. Wielki i urozmaicony kompleks wpływa na tę różnorodność. Występują rzadkie okazy owadów, wszystkie polskie węże, zaskrońce, gniewosze i żmije. Wśród stawów i na bagnach rzadkie gatunki ptaków wodnych i drapieżnych. Spotkać można czarnego bociana, żurawie, bieliki. Z dużej zwierzyny licznie występują sarny, jelenie, łosie i dziki, a z drapieżnik wilki, lisy, jenoty borsuki, kuny, wydry. Wzdłuż leśnych rzek napotkamy bobry.

Bogate runo leśne to grzyby, jagody, borówki, żurawiny, jeżyny i maliny.

Wilcze ślady Przedstawiciel fauny - padalec Ślady bobrów

Dla wygody można podzielić Lasy Janowskie na trzy części. Wschodnią, od strony szosy Frampol - Biłgoraj po szosę Janów - Szklarnia - Momoty. Centralną, od szosy Janów Szklarnia - Momoty do szosy Janów - Nisko - Rzeszów i zachodnią, najpiękniejszą, tzw. Lasy Lipskie od szosy Janów Nisko - Rzeszów po linię kolejową na Stalową Wolę. Tej linii lepiej nie przekraczać, gdyż za miejscowością Lipa znajduje się czynny poligon wojskowy i zabłądzenie tam jest raczej niewskazane.

Na terenie lasów znajdują się niewielkie puszczańskie wsie, gdzie zawsze można zaopatrzyć się w wodę. Są tam także sklepiki z podstawowymi artykułami, można tam także prosić o nocleg lub pozwolenie na rozbicie namiotu. Lasy przecinają trakty, niektóre możliwe do przejechania samochodem, większość dostępna dla rowerzystów, a pieszy wędrowiec dotrze wszędzie.

Baza turystyczna istnieje właściwie tylko w Janowie Lubelskim, o nocleg można się także starać w Zaklikowie.

Lasy mają swoją ciekawą historię. To zawsze były tereny działań powstańców i partyzantów. W czasach rozbiorowych tędy przebiegała granica między zaborem rosyjskim i austryjackim. Podczas II wojny światowej działały na tych terenach partyzanckie oddziały, w okolicach Porytowego Wzgórza miała miejsce jedna z największych bitew z regularną armią niemiecką. Wiele wsi zostało podczas wojny spalonych, świadczą o tym zbiorowe mogiły.

Historię tych ziem, a także opisane szlaki turystyczne dobrze przedstawia przewodnik turystyczny Artura Pawłowskiego:
"Roztocze, Puszcza Solska, Lasy Janowskie i Wyżyna Wołyńska". Wydany przez Wydawnictwo Stanisław Kryński, Warszawa 2000. Polecam też nowowydaną mapę w skali 1:80000 "Roztocze Środkowe i Wschodnie, Puszcza Solska", Wydawnictwo Naukowe Turystyczne i Edukacyjne, Mielec 2003

Do leśnych wędrówek niezastąpione są jednak mapy dwudziestkipiątki, obejmujące te tereny.

Kilka rad:

  • Nie wchodzić w gęste zarośla wiosną, aby nie natknać się na młode dziki (i ich matkę).
  • Każde napotkane zwierzę ucieknie, jeżeli nie ucieka, może być chore i nie wolno się do niego zblizać.
  • Żmije nie są groźne, jeżeli się nie próbuje ich chwytać. Warto mieć jednak dobre buty i należy podczas zbierania jeżyn robić trochę szumu.
  • Uwazać trzeba na kleszcze - nie spać w tym samym ubraniu, w którym chodziło się podczas dnia, ubranie trzepać, podczas łazenia po chaszczach warto mieć osłoniętą glowę (kapturem lub chustką).
  • Nie pić wody nieprzegotowanej.
  • Zbierać tylko dobrze znane gatunki grzybów.
  • Warto pamiętać też, że kiedy człowiek jest oddalony o wiele kilometrów od cywilizacji, jest zdany na siebie i w razie nieszczęśliwego wypadku pomoc nie przyjdzie natychmiast. Należy mieć apteczke wyposażoną w podstawowe środki opatrunkowe i warto mieć telefon komórkowy (choć nie wszędzie jest zasięg).

    Z adresów warto znać:

    Zarząd Parku Lasy Janowskie
    ul. Bohaterów Porytowego Wzgórza 35, 23-300 Janów Lubelski,
    tel. 0-15 872 13 74

    Także w miarę swych możliwości służę informacjami atrem@tytan.umcs.lublin.pl

    Andrzej Trembaczowski

    Od autora strony:
    O naszych wyprawach na tych terenach możecie przeczytać w relacjach z krótkiego obozu i Rajdu "Śladami wilków"
    .

    do góry strony

    survival_zielona_kuchnia