strona główna	survival	patenty	rośliny jadalne i użytkowe, galeria	tereny wypadowe, wyprawy
	książki, linki	nowości	zrób to sam	filmy i programy, aktualnie w TV	sprzęt: pełny i minimalny
	jak zacząć?	jedzenie	o autorze	umiejętności podstawowe i zaawansow.	spis treści, słownik, szukaj

Puszcza Kozienicka jest największą pozostałością po wielkiej niegdyś Puszczy Radomskiej. W średniowieczu Puszcza znajdowała się na dość ruchliwej trasie Kraków - Wilno. Król Jagiełło często tutaj bywał i polował, nocując w Jedlni. Można tu znaleźć kilka fragmentów puszczy z prawie nie zmienionym krajobrazem i roślinnością. Dla ich ochrony powołano Kozienicki Park Krajobrazowy a w nim 15 rezerwatów.

Puszcza położona jest na Równinie Radomskiej i krajobraz jest tu raczej równinny (polodowcowy). Urozmaicają go tylko malownicze doliny rzek Radomki i Zagożdżonki oraz wzniesienia wydmowe z charakterystycznymi zabagnieniami (“ługami”). Gleby: piaszczyste, żwirowe i gliniaste.

Dojazd:

Puszcza Kozienicka jest położona około 100 km na południe od Warszawy - wewnątrz trójkąta dróg Warszawa-Radom-Lublin. Dużymi węzłami drogowymi i autobusowymi są: Radom, Pionki i Zwoleń. Dla miłośników kolei ważna (komunikacyjnie) jest linia Radom-Jedlnia-Pionki-Garbatka-Dęblin po której pociągi kursują co 2 godziny.

Dla turystów:

• Szlaki turystyczne piesze i rowerowe. Jest ich sporo. Do tego kilka ścieżek dydaktycznych w ciekawszych miejscach Parku.
  
  
• Zabytki
  
  • Brzóza - klasycystyczny (XIX w) kościół z amboną sprowadzoną od Cystersów w Oliwie i XVII-wiecznymi płaskorzeźbami. Obok wsi aleja lipowo-kasztanowcowa (około 350 drzew)
  • Gródek - renesansowy kościół (XVI w)
  • Jedlnia - ulubione miejsce polowań Władysława Jagiełły na trrasie Kraków-Wilno. Neorenesansowy kościół z barokowym wystrojem i gotyckimi dzwonami.
  • Kozienice - kolumna upamiętniająca urodziny króla Zygmunta starego (z XVI w), XIX-wieczny kościół ze starszym wyposażeniem, kilka zabytkowych cmentarzy.
  • Oleksów - kościół z XVII w.
  • Opactwo - pobenedyktyński zespół architektoniczny z kościołem z XVIII w.
  • Policzna - kościół i pałac z parkiem z XIX w.
  • Sieciechów - pozostałości grodziska, ruiny fortów twierdzy Modlin (3 km na wschód), rynek, kościół z XVIII w.
  • Wysokie Koło - kościół z 1681 z cudownym obrazem Matki Boskiej
  • Zwoleń - kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (XVI w) z kaplicą Kochanowskich.
• Inne atrakcje
  
  • Augustów - Izba Dydaktyczno-Muzealna. Przy niej - ekspozycja leśna i czynna barć w starej lipie.
  • Czarnolas - muzeum Jana Kochanowskiego.
  • Jedlnia-Letnisko - miejscowość wypoczynkowa, zalew Siczki, drewniany kościół z 1923
  • Kozienice - muzeum regionalne
  • Molendy - miejsce bitwy partyzantów AK i BCh z Niemcami
  • Pionki - skansen leśnej kolejki wąskotorowej, która istniała od 1916 do lat 80-tych
  • Żytkowice - pomnik-mauzoleum Legionistów poległych w bitwie pod Laskami i Anielinem
  • Cmentarze z I wojny światowej żołnierzy rosyjskich i austriackich walczących o twierdzę Dęblin (Iwanogród): Augustów, Bąkowiec, Gródek, Kajzerówka, Molendy, Policzna, Wysokie Koło, Zwoleń, Żytkowice

Dla survivalowców:

• Wspaniałe, rozległe lasy o zmiennym składzie gatunkowym.
  
• Doliny rzeczne, bagna (ługi) i stawy rybne stwarzają sporo możliwości zdobywania pożywienia.
  
• Ziemia kryje tu spore złoża gliny - można to wykorzystać.
  
• Zagożdżonka ma szerokość 2-5 m, Radomka do 10 m - można ich używać do ćwiczenia przepraw.
  
• Spora ilość źródeł i potoków daje dużo możliwości zaczerpnięcia wody do celów tak kuchennych jak i higienicznych.

Dla miłośników przyrody:

• Flora jest dość zróżnicowana - występują tu nie tylko gatunki charakterystyczne dla niżu - również gatunki terenów podgórskich, górskich i subatlantyckich.
  
• Fauna nie została tu porządnie zbadana - występuje tu połowa wszystkich występujących w Polsce gatunków, w tym ponad 50 z Czerwonej Listy gatunków ginących. Oprócz "standardowych" saren, jeleni i dzików występuje tu bóbr, wydra, łoś a czasem zachodzi wilk. Można tu spotkać wiele gatunków ptaków (gniazdujących i przelotnych) - bielika, orlika krzykliwego, sokoła wędrownego, bataliona, zimorodka i bociana czarnego. Perłą herpetofauny jest żółw błotny.
  
• Rezerwaty. Wszystkie rezerwaty w Puszczy Kozienickiej to rezerwaty częściowe, gdzie chronione są tylko niektóre składniki przyrody, a czynności gospodarcze są ograniczone.
  • Źródło Królewskie (leśny, 30 ha) - położony na tarasie zalewowym Zagożdżonki, chroni lasy dębowo-olchowe z bogatym podszytem. Nazwa pochodzi od kilku silnych źródeł z których podobno pił król Jagiełło. Jest tu ścieżka dydaktyczna poprowadzona częściowo po pomostach nad mokradłami.
  • Krępiec (krajobrazowy, 280 ha) - duży rezerwat koło samej Garbatki. Chroni fragment puszczy o bogatym składzie gatunkowym. Występują tu: 200-300 letnie dęby, 100-letnie klony i 160-letnie sosny. Ścieżka dydaktyczna.
  • Brzeźniczka (leśny, 122 ha) - chroni piękne lasy sosnowo-dębowe ze zróżnicowanym podszytem. W północnej części rezerwatu rosną 140-letnie modrzewie - jedyne w Puszczy, w której kiedyś było ich mnóstwo.
  • Zagożdżon (leśny, 65 ha) - chronione są lasy niegdyś typowe dla Puszczy: bory jodłowe, grądy i bór mieszany. W rezerwacie znajduje się dąb "Zygmunt August" - 350 lat, 28 m wysokości i 320 cm obwodu.
  • Ponty (leśny, 36 ha) - chroni lasy jodłowo-dębowe. Rosną tu również przylaszczki i lilia złotogłów.
  • Ponty Dęby (leśny, 50 ha) - lasy mieszane (200 lat) z panującymi dębami obu gatunków z domieszką jodły i świerka. Gniazduje tu wiele ptaków m.in. jastrząb i dzięcioł czarny.
  • Leniwa (leśny, 27 ha) - chroni nadrzeczne łęgi olchowo-jesionowe i jedyny taki w Puszczy krajobraz rzeki Leniwej. Występuje tu również czarna porzecza. Dzika!
  • Załamanek (leśny, 79 ha) - bardzo zróżnicowane lasy. Również bogate poszycie, m.in. czosnek niedźwiedzi i lilia złotogłów. Gniazdują tu rzadkie gatunki ptaków: orlik krzykliwy, trzmielojad, krogulec, kszyk i słonka.
  • Pionki (leśny, 81 ha) - bardzo zróżnicowane wiekowo lasy mieszane, w których pięknie odnawia się jodła i dąb. 2 ścieżki dydaktyczne.
  • Ciszek (leśny, 40 ha) - las jodłowo-dębowy (ok. 130-160 lat) naturalnego pochodzenia lecz nieco przerzedzony. Gniazdują tu myszołowy, pełzacze i rudziki.
  • Okólny Ług (torfowiskowy, 170 ha) - roślinność torfowiskowa i antropofobne (unikające człowieka) gatunki zwierząt, takie jak: żuraw, rycyk, bąk, kobuz. Występuje tu również paź królowej i dużo żmij.
  • Miodne (leśny, 20 ha) - potężne buki i pomnikowy dąb. Występuje tu rzekotka drzewna. Ścieżka dydaktyczna.
  • Ługi Helenowskie (torfowiskowy, 93 ha) - zespól wielkich bagien, krajobrazem przypominający tundrę. Można tu spotkać rosiczkę, czasem łosia i dużo ptaków (żurawie, kwiczoły). Ścieżka.
  • Jedlnia (leśny, 86 ha) - piękny las sosnowo-dębowy z gonnymi sosnami rzadko poza rezerwatem dorastającymi tego wieku.
  • Guść (krajobrazowo-leśny, 30 ha) - karajobraz borów swieżych i borów mieszanych wilgotnych.

Dla miłośników militariów:

Teren Puszczy był terenem zwycięskich walk Stefana Czarnieckiego i generała Zajączka, obozowały tu wojska Tadeusza Kościuszki i walczyli powstańcy styczniowi. Toczyły się tu regularne walki w czasie I wojny światowej. W czasie drugiej było tylko kilka mniejszych walk wojsk regularnych (1939) i sporo partyzanckich. Do dziś jest tu sporo cmentarzy, śladów okopów a na wschód od puszczy - ruiny 4 fortów Twierdzy Dęblin.

Noclegi:

Jest z tym problem: Wokół Puszczy jest trochę gospodarstw agroturystycznych - wewnątrz Puszczy nie wiem o żadnym. Nie ma tu również schronisk ani pól biwakowych - sądzę że można się dogadać z leśniczym albo nocować "po partyzancku". Za to na obrzeżach Parku znajdują się 4 pola biwakowe/campingi:

Jedlnia Letnisko (GOSiR) tel. 048-384 84 77

Mapy:

"Kozienicki Park Krajobrazowy" 1:73 000, wyd. DTP około 2005 (dość dużo szczegółów ale przez kiepsko dobraną skalę jest czasem mało czytelna)

---

Przy pisaniu tego tekstu korzystałem z treści powyższej mapy, oraz stron internetowych: Fundacji Polskich Kolei Wąskotorowych, Kozienickiego Parku Krajobrazowego oraz Nezależnej Strony Miasta Kozienice. Stamtąd też "zapożyczyłem" część zdjęć (do czasu zrobienia własnych).

survival_zielona_kuchnia