strona główna survival patenty rośliny jadalne i użytkowe, galeria tereny wypadowe, wyprawy
książki, linki nowości zrób to sam filmy i programy, aktualnie w TV sprzęt: pełny i minimalny
jak zacząć? jedzenie o autorze umiejętności podstawowe i zaawansow. spis treści, słownik, szukaj

Niegdyś trzecia do wielkości twierdza w Europie (po Antwerpii i Verdun). Dzisiaj zaniedbany wyniszczony lecz wciąż godny zwiedzenia pierścień fortów otaczający Przemyśl. Niektóre z nich całkiem zniszczone, zarośnięte roślinnością, inne wciąż przypominają o dawnej świetności.

Twierdza kiedyś

Twierdza budowana w czasach napięć między Austro-Węgrami a Rosją (nazywana „Bramą Węgier”) miała powstrzymać agresję Rosyjską. Twierdza składała się z pierścienia zewnętrznego, który miały tworzyć forty główne (17 fortów), i pierścienia wewnętrznego złożonego z fortów pomocniczych. W chwili wybuchu I wojny światowej jej zdolność bojową szacowano na 75%. Było to spowodowane brakami funduszy i chwiejną polityką zagraniczną. Pierwsze rosyjskie natarcie przetrwała 17 września 1914 roku, wykrwawiając armie carską na 10 tys. zabitych i rannych.
Nie przetrwała jednak drugiego oblężenia, które rozpoczęło się 5/6 listopada 1914 roku. Zepchnięte lub zmuszone do opuszczenia stanowisk wojska austriackie wysadziły część fortów.
Ponownie polem bitwy twierdza stała się 2 maja 1915 roku gdy Austriacy w połączeniu z siłami niemieckimi przeprowadzili wielką ofensywę. Po 20 dniach oblężenia Przemyśl ponownie znalazł się w rękach Austriaków. W czasie II wojny światowej forty stały się miejscem kaźni ludności żydowskiej i przeciwników III Rzeszy.

Twierdza obecnie

jest niestety cieniem dawnej. Została w dużym stopniu zniszczona przez mieszkańców okolicznych wiosek, którzy zużyli materiał z fortów (np. do fundamentów własnych domów). Twierdze tworzy 14 fortów głównych (Fort XIV Hurko zniszczony). Niektóre prawie doszczętnie zniszczone, jednak są też takie, które przetrwały w dobrym stanie do dzisiaj:

  • FORT I – SIEDLISK – zachowany w 75%. Jeden z tych, które utrzymały się w najlepszym stanie. Fort dostępny do zwiedzania. Uwagi: część fortu leży już na granicy ukraińskiej, dlatego niektóre korytarze są zamknięte.
  • FORT II – JAKSMANICE - jest fortem prawie doszczętnie zniszczonym. Jednak wartym zobaczenia z uwagi na jego położenie.
  • FORT III – ŁUCZYCE - zachowany w 30%.
  • FORT IV – OPTYŃ - zachowany w 20%.
  • FORT V – GROCHOWCE - zachowany w 60%
  • FORT VI – HELICHA - mały fort który przetrwał w 40%
  • FORT VII – PRAŁKOWCE - zachowany w 50%.
  • FORT VIII – ŁĘTOWNIA - Jeden z najlepiej utrzymanych fortów. Jest otwarty dla zwiedzających, mieści się w nim wystawa militariów.
  • FORT IX – BRUNNER - zachował się w 30%. Warto go jednak zobaczyć. Był jednym z najpotężniejszych fortów
  • FORT X – ORZECHOWCE - odwiedzony przez Cara Mikołaja II. Zachowany w 20%. A szkoda bo nawet teraz robi wrażenie.
  • FORT XI – DUŃKOWICZKI - Jest jednym z najlepiej zachowanych. Udostępniany dla zwiedzających. Niestety niektóre korytarze są zamknięte.
  • FORT XII – WERNER - zachowany w 90%!! Niestety niedostępny dla zwiedzających, kiedyś był składem amunicji.
  • FORT XIII - SAN RIDEAU - Zachowany w 25%. Z tym fortem jest związane ciekawe zdarzenie.
  • FORT XIV – HURKO - już nie istnieje
  • FORT XV – BOREK - zachowany w 50%

Ciekawostki:

  • twierdza była miejscem działania szpiegów.
  • niektórzy wierzą, że jest tu wciąż zakopany skarb pułkownika Molnara.( jednak przestrzegam przed przekopywaniem i niszczeniem fortów)
  • zdarzenie mające miejsce w San Reideu, w czasie działań wojennych zostało zasypanych tam dwóch Rosjan. Jeden popełnił samobójstwo, drugi natomiast przeżył 9 lat! Został odkopany ale zmarł w szpitalu.

Od autora:

Przy większości fortów są miejsca na ogniska. Zdarzało mi się samemu schronić na noc w jednym z nich (Helich) przed wiosenną zawieruchą. Naprawdę mają klimat. Niestety jak wszędzie są one miejscem popijaw, są zaśmiecane i pomalowane. Należy wystrzegać się również niektórych typków robiących tam libacje (najczęściej latem). PODCZAS ZWIEDZANIA FORTÓW TRZEBA BEZWZGLĘDNIE PATRZEĆ POD NOGI. SĄ TAM NAPRAWDĘ DUŻE I GŁĘBOKIE DZIURY!
Na Pogórzu Przemyskim znajduje się czarny szlak, prowadzący przez forty.

Zachęcam również do zwiedzenia linii Mołotowa. Składających się z bunkrów budowanych przez Rosjan na przełomie lat 1940-1941.

Mapy:

...

Powrót do góry

Fort Borek
Fort Borek
Fort Brunner
Fort Brunner
Fort Duńkowiczki
> Fort Orzechowce
Fort Orzechowce
Fort Salis Soglio
Fort Salis Soglio
Fort Salis Soglio

survival_zielona_kuchnia